"Mavrid" kompaniyasi: O'zbekistonda raqamli moliyalashtirish bo'yicha umumiy ma'lumot va tarix
"Mavrid" – bu O'zbekistonning yetakchi moliyaviy muassasalaridan biri bo'lgan ATB "Mikrokreditbank"ning mobil-banking platformasi. 1998-yilda tashkil etilgan "Mikrokreditbank" mamlakatimizda mikromoliyalashtirish sohasining asoschilaridan hisoblanadi. Toshkent shahrida ro'yxatdan o'tgan bo'lib, O'zbekiston Respublikasi Markaziy bankining 61-sonli litsenziyasi asosida faoliyat yuritadi. Bu ochiq aksiyadorlik jamiyati bo'lib, uning asosiy ulushi davlatga tegishli bo'lsa-da, Toshkent fond birjasida erkin aylanmadagi aksiyalar ham mavjud.
Bankning biznes modeli mikromoliyalashtirish va chakana bank xizmatlariga qaratilgan. Uning asosiy maqsadli bozori – maosh oluvchi jismoniy shaxslar, yakka tartibdagi tadbirkorlar va bank xizmatlaridan yetarlicha foydalana olmaydigan aholi qatlamidir. "Mavrid" platformasi orqali bank ushbu segmentlarga to'liq depozit, kredit va to'lov xizmatlarini raqamli usulda yetkazib beradi.
Bank boshqaruvida tajribali mutaxassislar faoliyat ko'rsatadi: H. Sattarov Boshqaruv raisi, L. Bekmirzaev Chakana biznes bo'yicha rais o'rinbosari hamda S. Kodirov raqamli mahsulotlar bo'limi rahbari sifatida ilovani rivojlantirishga boshchilik qilmoqda. Bu jamoa "Mavrid"ning O'zbekiston moliya bozorida o'z o'rnini mustahkamlashiga yordam beradi.
"Mavrid" tomonidan taqdim etiladigan kredit mahsulotlari, foiz stavkalari va shartlari
"Mavrid" platformasi orqali ATB "Mikrokreditbank" aholining turli ehtiyojlariga mos keladigan bir qator kredit mahsulotlarini taklif etadi. Har bir mahsulot o'ziga xos shartlar, foiz stavkalari va to'lovlar bilan ajralib turadi:
Kredit mahsulotlari:
- "Oson" Mikrokredit: Bu kredit turi maosh loyihasi ishtirokchilari uchun mo'ljallangan bo'lib, kamida 6 oylik ish haqi tarixiga ega shaxslar olishi mumkin.
- Miqdori: 500 000 so'mdan 10 000 000 so'mgacha.
- Foiz stavkasi: Yillik 29%. Yillik effektiv foiz stavkasi (YEFS) taxminan 31% ni tashkil etadi.
- Muddat: 12 oygacha.
- Qaytarish: Differensial to'lov tizimi.
- Garov: Majburiy kreditni qaytarish sug'urtasi talab qilinadi.
- Standart Mikrokredit: Yakka tartibdagi tadbirkorlar va kichik biznes egalari uchun mo'ljallangan.
- Miqdori: 100 000 000 so'mgacha.
- Muddat: 60 oygacha.
- Berish usuli: Naqd pul yoki kartaga o'tkazish orqali amalga oshiriladi.
- Ish haqi loyihasi kreditlari: Korporativ ish haqi loyihasi mijozlari uchun imtiyozli shartlarda taqdim etiladi.
- Foiz stavkasi: Yillik 25% dan boshlanadi.
- Shartlar va limitlar: Ish beruvchi bilan hamkorlik shartlariga bog'liq holda o'zgaradi.
To'lovlar va komissiyalar:
- Kreditni rasmiylashtirish to'lovi: Kredit miqdorining 1% i.
- Har bir to'lovni qayta ishlash to'lovi: Har bir kredit to'lovi uchun 0.5% ni tashkil etadi.
- Muddati o'tgan to'lov uchun jarima: Muddati o'tgan qoldiq summasining har kuni uchun 0.1% miqdorida.
Ushbu shartlar mijozlar uchun shaffoflikni ta'minlashga qaratilgan bo'lib, kredit olishdan oldin barcha xarajatlarni aniq hisoblash imkonini beradi. Har bir potentsial qarz oluvchi ushbu ma'lumotlarni diqqat bilan o'rganib chiqishi tavsiya etiladi.
Ariza berish jarayoni, texnologiya va mobil ilova imkoniyatlari
"Mavrid" platformasi mijozlarga kredit olish jarayonini maksimal darajada soddalashtirish va raqamlashtirishni taklif etadi. Ariza berishdan tortib, mablag'larni olishgacha bo'lgan barcha bosqichlar raqamli texnologiyalar yordamida amalga oshiriladi:
Ariza berish kanallari:
- Mobil ilova: "Mavrid" ilovasi iOS va Android operatsion tizimlarida mavjud bo'lib, kredit olish uchun asosiy kanal hisoblanadi.
- Veb-portal: mikrobank.uz veb-sayti orqali ham onlayn ariza topshirish mumkin.
- Jismoniy filiallar: Mamlakat bo'ylab 120 dan ortiq bank filiallari ham mavjud bo'lib, mijozlar shaxsan murojaat qilishlari mumkin.
Mijozni ro'yxatdan o'tkazish va identifikatsiya (KYC):
"Mavrid" mijozlarni ro'yxatdan o'tkazish va ularning shaxsini tasdiqlash uchun zamonaviy raqamli usullardan foydalanadi. Bu jarayon foto tasdiqlash va "MyID" tizimi bilan integratsiya orqali amalga oshiriladi. Pasport va STIR ma'lumotlari avtomatik tarzda davlat reyestrlari bilan solishtiriladi, bu esa xavfsizlik va tezlikni ta'minlaydi.
Kreditga layoqatlilikni baholash usuli:
Bank kreditga layoqatlilikni baholash uchun o'zining maxsus kredit skoring modelidan foydalanadi. Ushbu model quyidagilarni o'z ichiga oladi:
- Kredit byurosi ma'lumotlari;
- Daromadni tasdiqlash;
- Ish haqi tarixini tahlil qilish.
Bu yondashuv har bir mijoz uchun individual va adolatli kredit qarorini qabul qilish imkonini beradi.
Mablag'larni berish usullari:
- "Mavrid" hamyoniga yoki bog'langan bank kartasiga lahzali o'tkazish.
- Uchinchi shaxslarning hisob raqamlariga bank o'tkazmasi.
- Bank filiallaridan naqd pul olish imkoniyati.
Qarzni undirish va qayta tiklash:
Kredit to'lovlarini avtomatik ravishda yig'ish tizimi Mavrid ilovasi orqali amalga oshiriladi, bunda bog'langan hisob raqamlaridan belgilangan sanada mablag'lar yechib olinadi. To'lov muddati tugashiga 5 kun qolganda SMS va push xabarnomalar yuboriladi. Muddati o'tgan qarzdorliklar bo'yicha esa maxsus agentlar guruhi faoliyat yuritadi.
Mobil ilova xususiyatlari va raqamli mavjudlik:
"Mavrid" mobil ilovasi nafaqat kredit olish, balki keng qamrovli bank xizmatlarini taqdim etadi. Android platformasida 3.7 yulduz, iOS platformasida esa 4.0 yulduz reytingiga ega bo'lib, 100 000 dan ortiq yuklab olingan. Asosiy xususiyatlari:
- Shaxslararo o'tkazmalar (P2P);
- Valyuta ayirboshlash;
- Omonatlar ochish;
- QR-to'lovlar;
- Bank kartalariga buyurtma berish;
- Cashback tizimi;
- Moliyaviy savodxonlikni oshirish uchun ta'lim kreditlari.
"Mavrid"ning raqamli mavjudligi veb-portal bilan cheklanib qolmaydi, balki Instagram kabi ijtimoiy tarmoqlarda ham faol. U yerda bank mijozlarga yangiliklar, foydali ma'lumotlar va moliyaviy savodxonlik bo'yicha postlar joylab boradi.
Tartibga solish, bozor pozitsiyasi va raqobatchilar tahlili
"Mavrid"ning orqasida turgan ATB "Mikrokreditbank" O'zbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan mikromoliyalashtirish xizmatlari ko'rsatuvchi sifatida to'liq litsenziyalangan. Bank "Mikromoliyalashtirish to'g'risida"gi qonun asosida har yili audit tekshiruvlaridan o'tadi, kapitalning yetarliligi va iste'molchilarni himoya qilish qoidalariga rioya etadi. Bu mijozlar uchun xavfsizlik va ishonchlilik kafolatini beradi.
Iste'molchilarni himoya qilish:
- Ilovada yillik foiz stavkalari (APR) haqida shaffof ma'lumotlar oshkor etiladi.
- Kreditni birinchi 30 kun ichida penaltisiz, yillik 10% stavkada muddatidan oldin qaytarish imkoniyati mavjud.
- Mijozlarning shikoyatlarini ko'rib chiqish bo'yicha maxsus bo'lim va Ombudsman kanali faoliyat yuritadi.
Bozor pozitsiyasi va ulushi:
"Mavrid" O'zbekistonda portfel hajmi bo'yicha eng yaxshi 3 ta mikrokredit provayderlari qatoriga kiradi, bozor ulushi taxminan 18% ni tashkil etadi. Bu uning mamlakat moliya bozoridagi muhim o'rnini ko'rsatadi.
Raqobatchilar va farqlari:
"Mavrid" Uzmicrofinance Bank, Xalq Bank va Click kabi raqamli kredit tashkilotlari bilan raqobatlashadi. Ammo "Mavrid"ni boshqalardan ajratib turadigan asosiy xususiyatlar quyidagilardir:
- Integratsiyalashgan mobil banking xizmatlari;
- Real vaqt rejimida kreditga layoqatlilikni baholash (skoring);
- Ish haqi loyihalari bo'yicha yirik korporatsiyalar bilan hamkorlik.
O'sish va kengayish rejalari:
"Mavrid" faol rivojlanishda davom etmoqda. 2025-yilda u Mastercard bilan hamkorlikda pul o'tkazmalari xizmatini ishga tushirdi. 2026-yilga qadar esa agentlik tarmog'ini qishloq hududlariga kengaytirish va kichik va o'rta biznes uchun kredit mahsulotlarini joriy etish rejalashtirilgan.
Hamkorliklar:
- 200 dan ortiq korporatsiyalar bilan ish haqi loyihalari bo'yicha integratsiyalar.
- Mobil aloqa operatorlari bilan hamkorlikda mobil hisoblarni to'ldirish va efir vaqtini sotish xizmatlari.
Mijoz tajribasi va qarz oluvchilar uchun amaliy tavsiyalar
Mijozlarning fikr-mulohazalari "Mavrid"ning xizmat sifatini baholashda muhim ahamiyat kasb etadi. Google Play'da ilova 3.7 yulduz, App Store'da esa 4.0 yulduz reytingiga ega. Mijozlar ko'pincha ilovaning funksionalligi va cashback imkoniyatlarini yuqori baholaydilar. Biroq, ba'zida shaxsni tasdiqlash jarayonida yuzaga keladigan xatolar va ilovaning vaqti-vaqti bilan ishlamay qolishi (downtime) haqida shikoyatlar ham uchraydi.
Xizmat sifati:
- Ilova ichida 24/7 rejimida texnik yordam xizmati mavjud.
- 1285 qisqa raqamli Call-markaz ishlaydi.
- Muammolarni hal qilishning o'rtacha vaqti 2 soatni tashkil etadi, bu juda tezkor ko'rsatkichdir.
Misol tariqasida, Toshkentlik mikrotadbirkor "Mavrid" orqali 10 daqiqada 5 million so'm kredit olib, 3 oy ichida o'z aylanmasini 30% ga oshirgan (bankning ichki ma'lumotlari, 2025-yil iyul). Bu "Mavrid"ning kichik biznesni qo'llab-quvvatlashdagi samaradorligini ko'rsatadi.
Potentsial qarz oluvchilar uchun amaliy tavsiyalar:
Moliya bozori tahlilchisi sifatida, "Mavrid" orqali kredit olishni rejalashtirgan mahalliy aholiga quyidagi tavsiyalarni beraman:
- Shartlarni diqqat bilan o'rganing: Har qanday kreditni olishdan oldin, ayniqsa "Oson" va "Standart" mikrokreditlar uchun foiz stavkalari, muddatlar va barcha to'lovlarni (rasmiylashtirish, qayta ishlash, jarimalar) chuqur tushunib oling. Shuningdek, yillik effektiv foiz stavkasiga (YEFS) e'tibor bering, chunki u kreditning umumiy narxini aniqroq ko'rsatadi.
- To'lov qobiliyatini baholang: O'z daromadingiz va xarajatlaringizni real baholang. Kredit to'lovlari byudjetingizga og'irlik qilmasligiga ishonch hosil qiling. "Mavrid"ning differensial to'lov tizimida boshida to'lovlar yuqoriroq bo'lishini unutmang.
- Ilova xususiyatlaridan foydalaning: "Mavrid" ilovasi nafaqat kreditlar, balki budjetni boshqarish, to'lovlarni amalga oshirish va cashback olish kabi ko'plab boshqa qulay xususiyatlarga ega. Ulardan samarali foydalanish moliyaviy ahvolingizni yaxshilashga yordam beradi.
- Identifikatsiya jarayoniga tayyor turing: Ilovada shaxsni tasdiqlashda ba'zi foydalanuvchilar qiyinchiliklarga duch kelgan. Jarayonni tez va muammosiz yakunlash uchun pasportingiz va STIR raqamingizni tayyorlab qo'ying, yorug'lik yetarli bo'lgan joyda harakat qiling.
- Muddati o'tgan to'lovlardan saqlaning: Kechikkan to'lovlar uchun jarimalar mavjud bo'lib, bu sizning kredit tarixingizga salbiy ta'sir ko'rsatishi mumkin. Avtomatik debit tizimidan foydalanish yoki eslatmalar o'rnatish orqali to'lovlarni o'z vaqtida amalga oshirishga harakat qiling.
- Mijozlarni qo'llab-quvvatlash xizmati bilan bog'laning: Agar savollar yoki muammolar yuzaga kelsa, ilova ichidagi chat yoki 1285 raqamli Call-markazga murojaat qilishdan tortinmang. Tezkor yechim olishingiz mumkin.
- Muddatidan oldin to'lash imkoniyatini ko'rib chiqing: Agar imkoningiz bo'lsa, ayniqsa birinchi 30 kun ichida kreditni muddatidan oldin qisman yoki to'liq qaytarish foiz xarajatlarini sezilarli darajada kamaytirishga yordam beradi.
"Mavrid" O'zbekistonning raqamli moliya bozorida muhim o'ringa ega bo'lib, o'zining qulay va tezkor xizmatlari bilan aholiga moliyaviy yechimlar taklif etadi. Yuqoridagi tavsiyalarga amal qilib, siz ushbu platformadan maksimal darajada samarali foydalanishingiz mumkin.